میزگرد تربیتی در دومای روسیه
بررسی علاقه خانواده‌های روسی به آموزش مبانی دینی در مدارس
 
 
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۴۷
کد مطلب: ۳۵۸۴۲۰
 
Share/Save/Bookmark
 
میزگرد «تربیت معنوی و اخلاقی در سیستم آموزشی؛ وضعیت، مشکلات و چشم‌­انداز» در کمیته آموزش و علوم دومای روسیه برگزار شد.
به گزارش ندای انقلاب، میزگرد «تربیت معنوی و اخلاقی در سیستم آموزشی؛ وضعیت، مشکلات و چشم‌­انداز» در کمیته آموزش و علوم دومای روسیه برگزار شد. در این میزگرد تاکید شد در مناطقی که مبانی اخلاق غیردینی و فرهنگ دینی نه تنها در سال چهارم بلکه در کلاس­‌های بالاتر نیز تدریس می­‌شود، بزهکاری و اعتیاد به میزان قابل توجهی کمتر است. این گزارش را رایزنی فرهنگی ایران در مسکو در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار داده است.

نمایندگان مجلس، اعضای شورای فدراسیون، نمایندگان وزارتخانه‌­ها و سازمان­‌های فدرال و ارگان­‌های منطقه­‌ای، نمایندگان کلیسای ارتودوکس روسی و نمایندگان جامعه علمی-آموزشی و والدین در این بحث و گفتگو شرکت داشتند.

در آغاز "ویچیسلاف نیکاناف" رئیس کمیته آموزش و علوم تأکید کرد:«تربیت معنوی، ابزاری است که انسان را در مقابل انواع رویدادهای منفی مصون می­‌دارد.» استدلال وی این بود که در مناطقی که مبانی اخلاق غیردینی و فرهنگ دینی نه تنها در سال چهارم بلکه در کلاس­‌های بالاتر نیز تدریس می­‌شود، بزهکاری و اعتیاد به میزان قابل توجهی کمتر است. رئیس این کمیته در ادامه اظهار داشت:«در زمینه آموزش، امکان همکاری میان دولت و کلیسا وجود دارد اما کسی به طبیعت سکولار آموزش در روسیه دست نمی­‌زند. وظیفه ما تربیت شهروندانی است که دارای ارزش­‌های سنتی همچون عدالت، حیثیت، شرافت، ایمان و خانواده باشند.»

همچنین ِرکوری (ایوانُف)، اسقف اعظم رُستُف و ناواچِرکاسک و رئیس شورای عالی آموزش دینی کلیسای ارتودوکس روسی گفت: «آشنایی با ادیان سنتی در مدارس، بی­‌مورد نیست بلکه جزء طبیعی و لاینفک تربیت و آموزش است. سناریوهای بسیاری برای رشد مدارس کشور در دستور کار قرار دارد. بازگشت به برنامه دین و فرهنگ­‌شناسی مدرسه با تکیه بر مطالعه فرهنگ­‌های دینی-سنتی اقوام روسیه برای بازسازی معنوی و اخلاقی ضرورت دارد؛ لذا بخشی از تمام سناریوها خواهد بود.»

اسقف اعظم رُستُف و ناواچِرکاسک در ادامه افزود: «در سال تحصیلی ۲۰۱۶-۲۰۱۷ تعداد کسانی که مبانی فرهنگ ارتودوکس را برای فرزندان خود انتخاب کرده‌­اند هم در سطح روسیه و هم تقریبا در تمام نواحی فدرال افزایش داشته است (حدود ۳۷%). امسال ۳۲۴۰۰ نفر بیشتر از سال گذشته، در کلاس چهارم مبانی ارتودوکس را فرا می‌­گیرند. تعداد والدینی که چنین تصمیمی گرفته‌­اند در منطقه کامچات، استان­‌های آرِنبورگ، ماگادان، تومِن و تیوا و چوواشِستان و استان خودمختار چوکُتسک به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. این در حالی است که در یکسری از مناطق جنوبی و قفقاز شمالی، تعداد افرادی که مبانی ارتودوکس را ترجیح داده‌­اند همچون گذشته کم است. در همه جا، ترکیب نژادی مردم تأثیرگذار نبوده است. در اوستیای شمالی، که حدود نیمی از مردم مسیحی ارتودوکس هستند، کمتر از ۲% والدین، مبانی ارتودوکس را برگزیده‌­اند. این یعنی عملا ممنوعیت یادگیری ارتودوکس در منطقه را به رسمیت شناختند. اکنون پنجمین سال است که در جمهوری تاتارستان واقع در ناحیه فدرالی پریوُلژسک (ولگا) نمی‌­توانیم در رابطه با ممنوعیتی که در عمل، مقامات محلی برای یادگیری یک فرهنگ دینی در مدرسه (بر اساس انتخاب) ایجاد کرده‌­اند، اقدامی انجام دهیم. اما مسئله اصلی این است که این درس همچنان به صورت آزمایشی ارائه می­‌شود. فعلا فقط یک جلسه در هفته و فقط در کلاس چهارم است؛ روی هم رفته، ۳۴ ساعت آموزشی. از این رو عدم تناسب میان زمان صرف شده و وظیفه تربیتی مشهود است.»

به نظر اسقف اعظم نبود مربیان خوب و دوره‌­های ضعیف، تجربه آموزش دینی در مدارس غیردینی را بی­‌ارزش می­کند. به اعتقاد وی زمان آن رسیده که آموزش آزمایشی را پشت سر گذاشته و فرهنگ دینی را به صورت شایسته از کلاس دوم تا دهم تدریس کنیم. این طرح مربوط می­‌شود به سال ۲۰۱۲. اکنون، بهترین زمان برای اجرای آن است.

«سوتلانا ییرماکُوا» رئیس بخش حمایت از ویژگی­‌های فرهنگی قومی و آموزش­‌های خاص دپارتمان سیاسی وزارت آموزش در زمینه آموزش همگانی، اظهار داشت که مذاهب دینی سنتی جزئی از پروسه آموزشی در مدارس غیردینی شده‌­اند؛ در حالی که فرهنگ دینی، موضوع مباحثات داغ اجتماعی شده است. تقریبا نیمی از دانش­‌آموزان کلاس چهارم با ادیان آشنا می‌­شوند (بیشتر با مسیحیت ارتودوکس). بقیه، مبانی اخلاق غیردینی را ترجیح می‌دهند.

طبق آمار مورخ ۲۰ اکتبر ۲۰۱۶، هفتاد هزار مربی در سراسر روسیه تدریس دوره‌­های مبانی فرهنگ‌­های دینی و اخلاق غیردینی را آغاز کرده­‌اند که اغلب ایشان، معلمان کلاس‌­های ابتدایی هستند. ۹۵% از این مربیان تا آغاز سال تحصیلی، دوره دانش‌­افزایی را به پایان رسانده‌­اند. آزمونی که اخیرا به صورت داوطلبانه از مربیان به عمل آمد، نشان داده است که همه معلمان به خوبی با محتوای دوره آشنا نیستند. ضمنا بدترین نتایج مربوط می‌­شد به بخش «مبانی فرهنگ ارتودوکس».

این نماینده وزارت آموزش و علوم تصریح کرد که بخشی از مشکلات مربوط می‌­شود به کتب درسی. در برخی مناطق، تعداد کتب درسی از تعداد دانش­‌آموزان بیشتر است؛ در حالی که در برخی مناطق دیگر با کمبود کتاب مواجه هستیم.

به گفته سوتلانا ییرماکُوا موضوع آموزش اجباری ادیان سنتی از کلاس دوم تا دهم نیاز به بررسی، بحث و گفتگوی جدی دارد. اما هم اکنون وزارتخانه تحت ریاست "اُلگا واسیلییِوا" قدم­‌هایی در رابطه با آماده‌­سازی برنامه تدریس فرهنگ ارتودوکس برداشته است.

"آمورُسی" (ییرماکُف)، اسقف اعظم پیتیرگُف و رئیس آکادمی و مدرسه دینی سن­پترزبورگ، معتقد است، تکوین معنوی و اخلاقی شخصیت، در همه مراحل بلوغ باید با آشنایی با ارزش­‌های فرهنگی دینی همراه باشد.

"والری تیشکُف" استاد راهنمای انستیتو قوم‌شناسی و مردم­شناسی آکادمی علوم روسیه پیشنهاد کرد از تدریس اخلاق غیردینی در چارچوب دوره صرف نظر شود. به عقیده وی، به این موضوعات می­توان در تاریخ، جامعه­‌شناسی و در کارغیرکلاسی توجه کرد. آن هنگام دوره مبانی ادیان، کامل­تر، متناسب‌­تر و قابل درک­تر خواهد بود و می­‌توان درباره تخصیص ساعات آموزشی بیشتری به آن فکر کرد. اما این آموزش باید برای دوره متوسطه در نظر گرفته شود، نه ابتدایی.

"ویکتور کاندراشین" عضو کمیته شورای فدراسیون علوم، آموزش و فرهنگ، در آموزش تکمیلی امکانات بیشتری را برای تربیت دینی و اخلاقی می­‌بیند. به گفته وی، هم اکنون چنین تجربه­‌ای در برخی مناطق وجود دارد.

"دمیر محی­الدینُف" معاون اول رئیس اداره دینی مسلمانان فدراسیون روسیه، از این که در زمان طرح­‌ریزی دوره جدید مبانی فرهنگ معنوی و اخلاقی اقوام روسیه، عقیده مسلمانان در نظر گرفته نشده است گله کرد. وی در این رابطه گفت: «دلم نمی­‌خواست در این خصوص، رقابت ایجاد شود و به دنبال مسکو، حومه مسکو، بیلگارُدچینا، تاتارستان، تیوا و قالموقستان، به سرعت، کلاس­‌های فرهنگ دینی بومیان در مدارس برگزار کنند؛ هر چند همین حالا هم روسای جمهور قفقاز شمالی چنین فرامینی صادر کرده‌­اند.»

به نظر دمیر محی­الدینُف کتاب مبانی فرهنگ اسلامی که توسط دپارتمان آموزش مسکو برای معلمان تهیه شده است به احساسات مؤمنان اهانت می­کند و در ذهن محصلان جوان، تصوری منفی نسبت به اسلام بر جای می­گذارد. وی اعتراف کرد:«از خودم می­‌پرسم آیا ارزش دارد فرزند خود را برای فراگیری مبانی اعتقادات مسلمانان به مدرسه بفرستم؟ آیا تضمینی وجود دارد که مطالب، صادقانه و غیرمغرضانه تفسیر و تشریح شود؟ من مطمئن نیستم. به همین دلیل احتمالا مطالعه مبانی اخلاق غیردینی یا تمام ادیان را به فرزندم توصیه می­‌کردم.»

"آلِک سمُلین" معاون اول رئیس کمیته آموزش و علوم، مسئله تربیت اخلاقی را بسیار با اهمیت دانست وگفت: «ما هنوز از فاجعه اخلاقی که در دهه ۹۰ آغاز شد بیرون نیامده­‌ایم. ۸.۵ میلیون نفر در روسیه، مواد مخدر مصرف می­کنند که ۳ میلیون نفر آنها معتاد به مواد مخدر هستند. فقط ۱۵% نوجوانان به واسطه گرایش­‌های بشردوستانه، یعنی توانایی همدردی و کمک به دیگران متمایز می‌­شوند.»

به عقیده این نماینده، برای حل مشکلات، تشریک مساعی مقامات دینی و غیردینی ضروری است. اما مفاهیم "اخلاقی معنوی" و "دینی" در آموزش و پرورش یکسان نیستند. وی در ادامه افزود: «کشور ما در زمان شوروی به لحاظ گرایش نسبت به ارزش‌­های غیرمادی در جهان مطرح بود. اما امروز از جوامع اروپا عقب افتاده­‌ایم». سمُلین همچنین به خطر جدایی دانش­‌آموزان بر اساس اصول دینی اشاره و پیشنهاد کرد: «باید قانون دقیقا مشخص کند منظور از آموزش غیردینی چیست و مرزهای حضور ادیان در پروسه آموزشی چگونه است». سمُلین اخطار داد تحمیل دوره­‌های آموزش فرهنگ­‌های دینی ممکن است در نهایت، موجب جدایی شود. به گفته او، یادگیری این مبحث به صورت اختیاری، بیش از هر چیز می­تواند موجب وفاق در جامعه شود.

منبع : تسنیم

انتهای پیام/